Баяр наадмын бэлтгэл хангагджээ
Barilga
2019-11-05
Баяр наадмын бэлтгэл ажил хангагджээ. Дараа жилийн наадам хол байна даа, хол байна гээд ирэх жилийн наадмаа тэсэн ядан хүлээдэг монголчуудын хувьд энэ баяр наадам нь аль хэдийнэ хаяанд тулжээ. Уран мэхний гайхамшгийг харуулдаг хүчит бөхчүүд нь ногоон дэвжээнээ заларч, мэргэн харваачдын
уухайгаар наадмын тэнгэрт цуурайтахад, хурдан хөлгийн туурайнд хүч нэмэгдэж, хүүгийн аялах гийнгоонд түрлэг нэмэх Монгол наадам буюу Ардын хувьсгалын 89 жилийн ой, Их Монгол Улс байгуулагдсаны 804 жилийн ой болоход 15 хоног үлдээд байна. Монгол Улсын Шадар сайд, Үндэсний баяр наадмыг зохион байгуулах хорооны дарга М.Энхболд өчигдөр Төв цэнгэлдэх хүрээлэнгийн үйл ажиллагаа болон Хүй долоо худаг дахь морь барианы газрын бэлтгэл ажилтай танилцлаa.
Жил жилийн баяр наадмыг зохион байгуулалт сайтай, сэтгэлд хоногшсон сайхан дурсамжтай тэмдэглэн өнгөрүүлэхийн тул Монгол Улсын Засгийн газар болон нийслэлийн удирдлагууд санаа тавьж ирсэн. Энэ утгаараа баяр наадмын бэлтгэл ажилтай танилцах ажлын бүрэлдхүүнд нийслэлийн Засаг дарга бөгөөд Улаанбаатар хотын захирагч Г.Мөнхбаяр, Тамгын газрын дарга Ц.Болдсайхан, Улаанбаатар хотын Ерөнхий менежер Ч.Бат болон бусад албаны хүмүүс багтсан юм.
Төв цэнгэлдэхийн зүлэг ногоон дэвжээ бөхчүүдээ хүлээж авахад аль хэдийнэ бэлэн болжээ. Ногоороод л, голын зүлэг л ийм байдаг даа гэж тэнд очсон хүмүүс уулга алдсан. Голын хэсгийн хөрсийг бүхлээр нь сольж зүлэгжүүлжээ. Бараг тавдугаар сарын сүүлээс эхлээд л зүлэгжүүлэх ажлаа эхлүүлсэн гэсэн. Биднийг очиход сандал будах ажил бүрэн дуусчихсан, төв асарын засварын ажил ид өрнөж байлаа. Сар гаруйн өмнөх хүчтэй салхины улмаас төв асрын дээрх саравчны дээвэр хууларсан. 145.9 сая төгрөгийн өртөгөөр засварлагдаж ирэх даваа гаригт дуусах гэнэ. Мөн Замын цагдаагийн газар энэ жил Төв цэнгэлдэх хүрээлэнг тойрсон машиныхаа зогсоолыг нэмэгдүүлэхээр ажиллаж байна. Өмнө нь худалдаа үйлчилгээний зориулалтаар ашиглаж байсан газраа засварлаж 400-аас доошгүй зогсоол гаргах гэж байгаагаа салбар хороон даргад танилцуулсан.
Худалдаа үйлчилгээ бол наадмын нэгээхэн хэсэг. Гэвч хяналтгүй бараа бүтээгдхүүн худалдсанаас эрүүл мэндээрээ хохирох явдал цөөнгүй гардаг. Тиймээс худалдаа үйлчилгээний цэгийн тоог бууруулахаар шийджээ. Хувь хүнд бус зөвхөн аж ахуйн нэгжид зөвшөөрөл өгөхөөс гадна аль болох томоохон хэмжээний цэгүүдийг байгуулахаар зохион байгуулалтад орж байгаа гэнэ. Өөрөөр хэлбэл олон жижиг цэгүүд гэхээсээ том цэгүүдийг олноор байгуулах юм. Өнгөрсөн жил 800 орчим аж ахуйн нэгжид зөвшөөрөл олгосон бол энэ жил 600 болтлоо буурсан байна. Ер нь баяр наадмын бэлтгэл ажил өнгөрсөн дөрөвдүгээр сараас эхлэн хийгдсэн болохоор бэлтгэлээ сайн хангасан, хүндрэл бэрхшээл гэх зүйл одоогоор байхгүй хэмээн засварын ажил гүйцэтгэж буй албаны хүмүүс Шадар сайдад мэдэгдэж байлаа.
Энэ жилийн баяр наадмыг зохион байгуулахад нийт 632 сая төгрөг зарцуулна. Үүний 100 саяыг Засгийн нөөц сангаас, 198 сая нийслэлийн Засаг даргын төсвөөс, 248 сая төгрөгийг наадмын орлогоос олно гэж тооцож байгаа. Хүй долоо худагт сүүлийн хоёр жилийн хугацаанд А,В зогсоолын хатуу хучилттай замыг нийслэлийн хөрөнгөөр тавьсан. Энэ жил Ү,Г зогсоол буюу 3.6 км замыг 1.1 тэрбум төгрөгөөр тавихаар ажил нь эхлээд байна. Засварын ажлыг “Ялгуусан”, “Пауэр ложистик”, “Төгс зам” компани компани гүйцэтгэж байгаа бөгөөд ажлынхаа тавин хувийг амжуулжээ. Долдугаар сарын таван гэхэд ашиглалтад өгөх гэнэ.
Төрийн хүндэтгэлийн тоглолт, нээлт хаалтын арга хэмжээг дэндүү энгийн, өмнөх жилүүдээс өөрчлөгдсөн зүйл алга хэмээн шүүмжлэх хүмүүс олон байдаг. Энэ удаа баяр наадмыг зохион байгуулах хороо өөр маягаар зохион байгуулахаар шийджээ. Тэд найруулагчдын дунд сонгон шалгаруулалт хийж On&Off продакшны захирал С.Ононбат шалгарчээ. Өмнө нь хяналтын тоглолт нь бүтэлгүйтэж, монголын бараг бүх найруулагчдыг дуудаж байсан удаатай болохоор маш хянуур ажиллахыг Шадар сайд анхааруулаад, хэрвээ сайн ажиллавал дараа жил дахин улиран ажиллах боломжтойг онцлон хэлж байсан. Рок попын ууган продакшнуудын нэг On&Off-ын захирал С.Ононбат “Энэ удаагийн тоглолтын гол онцлог нь үндэсний хувцсаар гангарах. Бид энэхүү зорилтодоо их анхаарал хандуулж байгаа. Мэдээж рок попынхон оролцоно. Харин ямар маягаар оролцох нь нууц” гэв. Сурын талбай аль хэдийнэ “ажлаа” эхэлжээ. Монголын үндэсний спортын дөрөвдүгээр наадам энд үргэлжилж байв. Сурын талбайн ганц гологдох зүйл талбай. Тэмцээн болж байгаа болоод ч тэрүү цэнгэлдэх хүрээлэнг бодвол зүлэг нь хатаж ганджээ. Гаднах зам ч эвдрэл ихтэй. Гэхдээ Улаанбаатар хотын Ерөнхий менежер Ч.Бат наадмаас өмнө уг замыг засварлана. Мөн шагай, сурын талбайн хооронд био 00 байрлуулахаар ажиллаж байгаа. Цаашид 00-ынхоо тоог нэмэгдүүлнэ гэсэн.
Наадмын талбай болон морь барианы газарт үйлчилгээ эрхлэх зөвшөөрлийг 500 гаруй аж ахуйн нэгжид өгөх учраас гар дээрээс үйлчилгээ, худалдаа эрхлэхийг хоригложээ. Морь эргэх хооронд Монголын урлагийн зөвлөл болон бусад урлагийн байгууллагууд урлагийн тоглолт үзүүлэхээс гадна морин поло жуулчдын нүдийг хужирлах юм байна. Энэ жилийн хувьд Төв цэнгэлдэх хүрээлэнгийн сүүдрэвчтэй талын суудал 20 мянга, наран талынх 10 мянган төгрөгийн үнэтэй байхаар тооцож байна. 20 мянган төгрөгийн тасалбараас 11-ний өдрийнх 10 мянга, 12-ны үдээс өмнөх дөрвөн мянга, үдээс хойшхи нь зургаан мянган төгрөгийн үнэтэй. Харин 10 мянган төгрөгийн тасалбарын 11-ний өдрийнх дөрвөн мянга, 12-ны үдээс өмнөх нь хоёр мянга, үдээс хойшхи нь дөрвөн мянган төгрөгийн үнэтэй байхаар тогтжээ.
Жил жилийн баяр наадмыг зохион байгуулалт сайтай, сэтгэлд хоногшсон сайхан дурсамжтай тэмдэглэн өнгөрүүлэхийн тул Монгол Улсын Засгийн газар болон нийслэлийн удирдлагууд санаа тавьж ирсэн. Энэ утгаараа баяр наадмын бэлтгэл ажилтай танилцах ажлын бүрэлдхүүнд нийслэлийн Засаг дарга бөгөөд Улаанбаатар хотын захирагч Г.Мөнхбаяр, Тамгын газрын дарга Ц.Болдсайхан, Улаанбаатар хотын Ерөнхий менежер Ч.Бат болон бусад албаны хүмүүс багтсан юм.
Төв цэнгэлдэхийн зүлэг ногоон дэвжээ бөхчүүдээ хүлээж авахад аль хэдийнэ бэлэн болжээ. Ногоороод л, голын зүлэг л ийм байдаг даа гэж тэнд очсон хүмүүс уулга алдсан. Голын хэсгийн хөрсийг бүхлээр нь сольж зүлэгжүүлжээ. Бараг тавдугаар сарын сүүлээс эхлээд л зүлэгжүүлэх ажлаа эхлүүлсэн гэсэн. Биднийг очиход сандал будах ажил бүрэн дуусчихсан, төв асарын засварын ажил ид өрнөж байлаа. Сар гаруйн өмнөх хүчтэй салхины улмаас төв асрын дээрх саравчны дээвэр хууларсан. 145.9 сая төгрөгийн өртөгөөр засварлагдаж ирэх даваа гаригт дуусах гэнэ. Мөн Замын цагдаагийн газар энэ жил Төв цэнгэлдэх хүрээлэнг тойрсон машиныхаа зогсоолыг нэмэгдүүлэхээр ажиллаж байна. Өмнө нь худалдаа үйлчилгээний зориулалтаар ашиглаж байсан газраа засварлаж 400-аас доошгүй зогсоол гаргах гэж байгаагаа салбар хороон даргад танилцуулсан.
Худалдаа үйлчилгээ бол наадмын нэгээхэн хэсэг. Гэвч хяналтгүй бараа бүтээгдхүүн худалдсанаас эрүүл мэндээрээ хохирох явдал цөөнгүй гардаг. Тиймээс худалдаа үйлчилгээний цэгийн тоог бууруулахаар шийджээ. Хувь хүнд бус зөвхөн аж ахуйн нэгжид зөвшөөрөл өгөхөөс гадна аль болох томоохон хэмжээний цэгүүдийг байгуулахаар зохион байгуулалтад орж байгаа гэнэ. Өөрөөр хэлбэл олон жижиг цэгүүд гэхээсээ том цэгүүдийг олноор байгуулах юм. Өнгөрсөн жил 800 орчим аж ахуйн нэгжид зөвшөөрөл олгосон бол энэ жил 600 болтлоо буурсан байна. Ер нь баяр наадмын бэлтгэл ажил өнгөрсөн дөрөвдүгээр сараас эхлэн хийгдсэн болохоор бэлтгэлээ сайн хангасан, хүндрэл бэрхшээл гэх зүйл одоогоор байхгүй хэмээн засварын ажил гүйцэтгэж буй албаны хүмүүс Шадар сайдад мэдэгдэж байлаа.
Энэ жилийн баяр наадмыг зохион байгуулахад нийт 632 сая төгрөг зарцуулна. Үүний 100 саяыг Засгийн нөөц сангаас, 198 сая нийслэлийн Засаг даргын төсвөөс, 248 сая төгрөгийг наадмын орлогоос олно гэж тооцож байгаа. Хүй долоо худагт сүүлийн хоёр жилийн хугацаанд А,В зогсоолын хатуу хучилттай замыг нийслэлийн хөрөнгөөр тавьсан. Энэ жил Ү,Г зогсоол буюу 3.6 км замыг 1.1 тэрбум төгрөгөөр тавихаар ажил нь эхлээд байна. Засварын ажлыг “Ялгуусан”, “Пауэр ложистик”, “Төгс зам” компани компани гүйцэтгэж байгаа бөгөөд ажлынхаа тавин хувийг амжуулжээ. Долдугаар сарын таван гэхэд ашиглалтад өгөх гэнэ.
Төрийн хүндэтгэлийн тоглолт, нээлт хаалтын арга хэмжээг дэндүү энгийн, өмнөх жилүүдээс өөрчлөгдсөн зүйл алга хэмээн шүүмжлэх хүмүүс олон байдаг. Энэ удаа баяр наадмыг зохион байгуулах хороо өөр маягаар зохион байгуулахаар шийджээ. Тэд найруулагчдын дунд сонгон шалгаруулалт хийж On&Off продакшны захирал С.Ононбат шалгарчээ. Өмнө нь хяналтын тоглолт нь бүтэлгүйтэж, монголын бараг бүх найруулагчдыг дуудаж байсан удаатай болохоор маш хянуур ажиллахыг Шадар сайд анхааруулаад, хэрвээ сайн ажиллавал дараа жил дахин улиран ажиллах боломжтойг онцлон хэлж байсан. Рок попын ууган продакшнуудын нэг On&Off-ын захирал С.Ононбат “Энэ удаагийн тоглолтын гол онцлог нь үндэсний хувцсаар гангарах. Бид энэхүү зорилтодоо их анхаарал хандуулж байгаа. Мэдээж рок попынхон оролцоно. Харин ямар маягаар оролцох нь нууц” гэв. Сурын талбай аль хэдийнэ “ажлаа” эхэлжээ. Монголын үндэсний спортын дөрөвдүгээр наадам энд үргэлжилж байв. Сурын талбайн ганц гологдох зүйл талбай. Тэмцээн болж байгаа болоод ч тэрүү цэнгэлдэх хүрээлэнг бодвол зүлэг нь хатаж ганджээ. Гаднах зам ч эвдрэл ихтэй. Гэхдээ Улаанбаатар хотын Ерөнхий менежер Ч.Бат наадмаас өмнө уг замыг засварлана. Мөн шагай, сурын талбайн хооронд био 00 байрлуулахаар ажиллаж байгаа. Цаашид 00-ынхоо тоог нэмэгдүүлнэ гэсэн.
Наадмын талбай болон морь барианы газарт үйлчилгээ эрхлэх зөвшөөрлийг 500 гаруй аж ахуйн нэгжид өгөх учраас гар дээрээс үйлчилгээ, худалдаа эрхлэхийг хоригложээ. Морь эргэх хооронд Монголын урлагийн зөвлөл болон бусад урлагийн байгууллагууд урлагийн тоглолт үзүүлэхээс гадна морин поло жуулчдын нүдийг хужирлах юм байна. Энэ жилийн хувьд Төв цэнгэлдэх хүрээлэнгийн сүүдрэвчтэй талын суудал 20 мянга, наран талынх 10 мянган төгрөгийн үнэтэй байхаар тооцож байна. 20 мянган төгрөгийн тасалбараас 11-ний өдрийнх 10 мянга, 12-ны үдээс өмнөх дөрвөн мянга, үдээс хойшхи нь зургаан мянган төгрөгийн үнэтэй. Харин 10 мянган төгрөгийн тасалбарын 11-ний өдрийнх дөрвөн мянга, 12-ны үдээс өмнөх нь хоёр мянга, үдээс хойшхи нь дөрвөн мянган төгрөгийн үнэтэй байхаар тогтжээ.